Bộ GD: Siết xét học bạ, IELTS để công bằng

Thí sinh xét học bạ dự kiến phải đạt sàn về điểm thi tốt nghiệp, giảm điểm cộng IELTS, theo Bộ Giáo dục là để công bằng và tránh thí sinh lơ là học tập.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 29/1 lý giải một số điểm mới của dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026.

Theo dự thảo, khi sử dụng phương thức xét học bạ, các trường phải xét điểm trung bình 6 kỳ (từ lớp 10 đến 12) của tối thiểu ba môn. Trong đó, môn Toán hoặc Ngữ văn là bắt buộc, với trọng số không thấp hơn 1/3 tổng điểm.

Thí sinh còn phải đạt mức sàn 16/30 điểm thi tốt nghiệp THPT tại tổ hợp tương ứng.

Lý giải việc không bỏ xét học bạ nhưng lại "siết" với điều kiện điểm tốt nghiệp, ông Thảo cho biết phương thức này đang chiếm tới 40% tổng chỉ tiêu nhưng thời gian qua bộc lộ nhiều bất cập. Nhiều trường chỉ dùng riêng điểm lớp 12.

"Yêu cầu xét kết quả cả ba năm THPT nhằm đánh giá toàn diện quá trình học tập", ông Thảo nói. "Việc thêm mức sàn điểm thi tốt nghiệp là để thí sinh không lơ là năm lớp 12 - giai đoạn cung cấp nền tảng quan trọng kết nối với kiến thức đại học".

Theo ông Thảo, mức 16 điểm là ngưỡng mà hầu hết thí sinh có thái độ học tập trách nhiệm đều có thể đạt được, cũng đảm bảo các trường có nguồn tuyển.

>>Xem thêm: Những thay đổi quan trọng tuyển sinh ĐH 2026 TẠI ĐÂY

Đợt này, Bộ cũng siết việc dùng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS. Các trường không được vừa quy đổi điểm, vừa cộng điểm ưu tiên. Mức điểm cộng cũng bị khống chế tối đa 1,5 điểm, giảm một nửa so với hiện nay.

Theo Vụ trưởng đại học, ngoại ngữ là yêu cầu khách quan trong hội nhập, mở ra cơ hội nghề nghiệp cho thí sinh sau này. Tuy nhiên, việc cộng điểm quá cao gây mất công bằng. Dự kiến của Bộ nhằm cân bằng việc này, khai thác được thực lực ngoại ngữ của thí sinh, nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc công bằng trong xét tuyển.

Trong dự thảo, Bộ cũng dự kiến giới hạn tối đa 5 phương thức tuyển sinh, thí sinh đăng ký không quá 10 nguyện vọng.

Ông Thảo cho biết việc này căn cứ thống kê tuyển sinh hàng năm, nhằm đơn giản hóa quy trình xét tuyển, tiết kiệm chi phí. Thống kê của Bộ cho thấy hiện các trường có khoảng 20 phương thức xét tuyển, nhưng 90% thí sinh trúng tuyển vẫn chỉ nằm ở hai nhóm: điểm thi tốt nghiệp và học bạ.

"Nhiều phương thức gây rối rắm cho phụ huynh, lãng phí nguồn lực của cả xã hội và nhà trường", ông Thảo nhìn nhận.

Việc giới hạn nguyện vọng cũng dựa trên con số thực tế là 98,5% thí sinh đã trúng tuyển ở 10 lựa chọn đầu tiên. Quy định này vừa giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian xét tuyển, vừa buộc thí sinh phải tìm hiểu nghiêm túc hơn về ngành nghề.

Riêng với khối Sư phạm, thí sinh cần đặt nguyện vọng vào vị trí 1-3 để các trường xác định chính xác nhóm hưởng hỗ trợ từ ngân sách và vị trí công tác sau này.

Dự thảo quy chế tuyển sinh 2026 sẽ tiếp tục lấy ý kiến đến ngày 6/2.