Có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, nên miễn thi tốt nghiệp hay vẫn dự thi để xét tuyển đại học?

Sáng nay 8-3, Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 do báo Tuổi Trẻ tổ chức đồng thời diễn ra tại TP.HCM (Trường ĐH Bách khoa - ĐH Quốc gia TP.HCM, 268 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng) và Hà Nội (ĐH Bách khoa Hà Nội - 1 Đại Cồ Việt, phường Bạch Mai).

Đừng lo khi không chọn ngành "hot"

Phát biểu khai mạc ngày hội tại Hà Nội, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh Ngày hội Tư vấn tuyển sinh đại học năm 2026 là sự kiện không chỉ cung cấp thông tin, mà còn mở ra chân trời mới, khơi dậy ước mơ, thắp sáng những hoài bão của các công dân gen Z.

Năm 2026 là năm thứ 24 Chương trình Tư vấn tuyển sinh - Hướng nghiệp do Báo Tuổi Trẻ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong suốt hành trình hơn hai thập kỷ qua, chương trình đã trở thành hoạt động thường niên uy tín, được phụ huynh, học sinh và xã hội tin tưởng, đánh giá cao.

Chỉ còn ít tháng nữa, các công dân 2K8 sẽ bước qua một cánh cửa quan trọng của cuộc đời - cánh cửa đại học. Đó không chỉ là bước chuyển từ phổ thông lên bậc học cao hơn. Đó là bước chuyển từ sự chuẩn bị sang hành trình tự kiến tạo tương lai.

Theo ông Thảo, chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, công nghệ số, hội nhập toàn cầu đang tái định hình mọi lĩnh vực. Những ngành nghề của hôm qua có thể không còn là trung tâm của ngày mai. Những nghề của ngày mai có thể chưa kịp xuất hiện trong sách giáo khoa hôm nay.

Những kỹ năng của hôm nay có thể chưa đủ cho thập kỷ tới. Vì thế, ngày hôm qua bạn đọc được gì, ngày hôm nay bạn đến gian hàng nào, trên tay bạn đang cầm tờ rơi gì, bạn đã ấp ủ ngành nghề từ ba năm trước đây hay đến giờ vẫn còn đang mông lung giữa xa lộ thông tin... thì hãy nhớ rằng các bạn không chỉ chọn một ngành học mà đang chọn một hành trình phát triển bản thân; các bạn không chỉ chọn một tấm bằng mà đang chọn một con đường để đi, một việc để làm, để yêu, để cống hiến, để phụng sự quốc gia.

Ông khuyên các bạn học sinh đến với chương trình hãy lắng nghe, trao đổi, đối thoại trực tiếp với đại diện các trường, từ đó có quyết định phù hợp với năng lực, sở trường và điều kiện của bản thân.

"Bạn không phải lo sợ khi mình không chọn theo ngành hot, bạn cũng đừng nghĩ nghề mình yêu không phải là nghề của số đông.

Một quốc gia mạnh không phải chỉ vì có nhiều kỹ sư hay nhiều bác sĩ. Một quốc gia mạnh, tự cường khi mỗi công dân khi mỗi chúng ta phát huy hết tiềm năng của mình, khi chúng ta chủ tri thức, làm chủ công nghệ, làm chủ tương lai.

Vì thế, hãy tự tin nghiêm túc và trách nhiệm với lựa chọn của mình. Lựa chọn của bạn ngày hôm nay để chuẩn bị cho một hành trình. Cánh cửa đại học không phải là điểm đến cuối cùng mà là bệ phóng. Ở giảng đường đại học đó bạn sẽ học cách tư duy phản biện, học cách hợp tác, học cách sáng tạo, học cách thất bại và đứng dậy mạnh mẽ hơn", ông Thảo nói.

>> XEM THÊM: NGÀNH ĐÀO TẠO CÓ NHỮNG TRƯỜNG, NGÀNH XÉT TUYỂN TẠI ĐÂY

Có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, nên miễn thi tốt nghiệp hay vẫn dự thi để xét tuyển đại học?

Nhiều phụ huynh và học sinh tại Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp tại Hà Nội bày tỏ băn khoăn về việc học sinh đã có các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế nhưng lo ngại năm 2026 có những thay đổi, khiến giá trị của các chứng chỉ này không còn cao trong xét tuyển.

Một số học sinh cũng thắc mắc: khi dùng chứng chỉ tiếng Anh để được miễn thi tốt nghiệp THPT thì chứng chỉ đó có được quy đổi để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển hay không?

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), hướng dẫn học sinh cần tra cứu danh mục các loại chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được Bộ GD-ĐT cho phép sử dụng để miễn thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, ông Thảo cũng lưu ý việc miễn thi chỉ áp dụng để thí sinh được xét tốt nghiệp THPT. Còn việc có được sử dụng chứng chỉ để thay thế môn thi ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hay không còn tùy vào quy định của từng cơ sở giáo dục đại học.

PGS.TS Vũ Thị Hiền, phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương, khuyên học sinh có thể đăng ký sử dụng chứng chỉ để miễn thi ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp, nhưng vẫn đồng thời dự thi để sử dụng điểm thi xét tuyển đại học.

Theo bà, hiện có trường chấp nhận sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế thay thế một môn trong tổ hợp xét tuyển, nhưng cũng có trường không chấp nhận. Để tăng cơ hội, các em nên "vừa xin miễn, vừa thi", để tùy yêu cầu của từng trường mà sử dụng trong xét tuyển.

"Trường Đại học Ngoại thương và một số cơ sở đại học khác có thể kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với các chứng chỉ đánh giá năng lực quốc tế hoặc các chứng chỉ đánh giá năng lực, tư duy của một số cơ sở đại học ở Việt Nam. Tuy nhiên học sinh cần lưu ý năm 2026, dù sử dụng phương thức xét tuyển nào thì tổng điểm thi tốt nghiệp THPT tối thiểu vẫn phải đạt 15 điểm", bà Hiền cho biết.

Học đa ngành để linh hoạt nghề nghiệp

PGS.TS Vũ Thị Hiền cũng cho biết thế giới đang thay đổi rất nhanh và nhận sự tác động rất mạnh của trí tuệ nhân tạo. Học đa ngành là xu hướng tốt, tuy nhiên năng lực và thời gian học đại học của sinh viên thì có hạn.

Thông thường một sinh viên sẽ học đại học từ 3,5 - 4 năm, thậm chí nhiều sinh viên có thể hoàn thành trong 3 năm. Thực tế, trên thế giới có nhiều sinh viên có thể học 2 ngành cùng lúc, tích lũy thêm nhiều chứng chỉ để đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng của nghề nghiệp.

Theo bà Hiền, hiện có xu hướng sinh viên sau khi vào đại học học ngành 1, sẽ chọn thêm ngành 2 để học nếu đáp ứng đủ ngưỡng điểm theo quy định. Thí sinh không bị ràng buộc về quy chế tuyển sinh của ngành 2, nhưng bị ràng buộc về chuẩn đầu ra, phải tốt nghiệp xong ngành 1 mới được xét tốt nghiệp ngành 2. Tổng thời gian học của 2 ngành có giới hạn, có trường tối đa là 6 năm.

Bà Hiền khuyên phụ huynh và thí sinh có thể cùng thảo luận thêm về việc chọn ngành 2; hoặc có thể tích lũy thêm các chứng chỉ ngắn hạn của ngành thứ 2, để có thể linh hoạt về cơ hội nghề nghiệp sau này.

Thí sinh nước ngoài xét tuyển đại học ở Việt Nam ra sao?

Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp có sự tham gia của đại diện một số cơ sở đào tạo có yếu tố quốc tế và cả những thí sinh mang quốc tịch nước ngoài mong muốn dự tuyển đại học tại Việt Nam.

"Thí sinh nước ngoài có được xét tuyển công bằng như thí sinh Việt Nam không?" - một thí sinh đặt câu hỏi.

TS Hoàng Chí Hiếu, Phó Ban Đào tạo & công tác sinh viên - Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định thí sinh là người nước ngoài khi xét tuyển đại học tại Việt Nam hoàn toàn bình đẳng, tuân theo quy chế chung của Bộ GD-ĐT.

Hiện Đại học Quốc gia Hà Nội có 12 trường thành viên, năm 2026 tuyển sinh 162 ngành/chương trình đào tạo, có nhiều ngành thu hút thí sinh nước ngoài. Thí sinh có thể sử dụng các chứng chỉ như SAT để quy đổi khi xét tuyển.

Một số trường như Trường đại học Việt - Nhật, Trường Quốc tế, Trường đại học Khoa học tự nhiên có thêm phương thức xét kết hợp phỏng vấn. Thí sinh có thể liên hệ các trường để được trực tiếp tư vấn chuyên sâu.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), cũng khẳng định Bộ GD-ĐT cho phép thí sinh ở nước ngoài, hoặc thí sinh Việt Nam đã học phổ thông tại các trường giảng dạy bằng tiếng nước ngoài, có thể dự tuyển vào các trường đại học ở Việt Nam theo các phương thức được quy định trong đề án tuyển sinh của từng trường.

Cơ hội ngành báo chí có giảm khi "sáp nhập"?

Một phụ huynh băn khoăn: "Trong xu thế sáp nhập các cơ quan báo chí, cơ hội việc làm của ngành báo chí có bị thu hẹp không?".

Trả lời câu hỏi này, PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang, phó giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho biết không chỉ ngành báo chí mà nhiều ngành nghề, cơ quan, tổ chức hiện nay đều đang triển khai tinh giản, sáp nhập. Điều này có thể ít nhiều ảnh hưởng đến việc làm của một bộ phận người lao động trong các cơ quan báo chí.

Tuy nhiên, theo bà Giang, cơ hội việc làm trong lĩnh vực báo chí - truyền thông không giảm mạnh như nhiều người lo lắng.

"Chúng ta đang sống trong bối cảnh công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, nhiều nền tảng số cung cấp thông tin xuất hiện. Mỗi ngày có rất nhiều thông tin ập đến, khiến việc chọn lọc thông tin chính xác, cần thiết, lành mạnh trở nên khó khăn hơn. Vì vậy vai trò của nhà báo chuyên nghiệp vẫn rất quan trọng để giúp công chúng sàng lọc, định hướng thông tin", bà Giang nói.

Theo bà, cơ hội nghề nghiệp của ngành báo chí hiện nay không chỉ giới hạn trong các cơ quan báo chí truyền thống mà còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực như báo chí số, truyền thông đa phương tiện, sản xuất nội dung trên nền tảng số.

"Những bạn trẻ có đam mê và ước mơ theo nghề báo hãy mạnh dạn lựa chọn", bà Giang chia sẻ.