Giải nhất khoa học kỹ thuật của học sinh Ninh Bình không đạo văn

Thông tin trên được nêu trong thông báo chiều 10/4 của Bộ GD&ĐT liên quan đến nghi vấn dự án đạt giải nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026 vi phạm liêm chính học thuật.

Trước đó, ngày 1/4, Sở GD&ĐT Ninh Bình đã có báo cáo rà soát theo chỉ đạo của Bộ GD&ĐT sau khi xuất hiện phản ánh trên mạng xã hội liên quan đến dự án đoạt giải của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.

Theo báo cáo, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy thực hiện đúng quy định trong việc lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án dự thi cấp tỉnh; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu phù hợp quy định. Hồ sơ dự án được thẩm định ở cấp tỉnh, công khai trong quá trình tổ chức và gửi về Ban Tổ chức cấp quốc gia theo đúng quy định, đảm bảo đầy đủ, hợp lệ.

Để làm rõ phản ánh, ngày 3/4, Bộ GD&ĐT thành lập tổ tư vấn đánh giá dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.

Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia trình độ tiến sĩ trở lên từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu, tiến hành thẩm định mức độ trùng lặp nội dung và tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm.

Trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ và trao đổi, tổ tư vấn thống nhất một số nội dung sau:

Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và nhà khoa học, học sinh có khả năng thực hiện dự án. Các quy trình tổng hợp vật liệu đã được tối ưu hóa, phù hợp với năng lực triển khai; các phép đo như DTA, XRD, FT-IR nằm trong phạm vi kiến thức phổ thông; thiết bị thí nghiệm có sẵn tại nhiều cơ sở nghiên cứu trong nước, đáp ứng yêu cầu thu thập dữ liệu.

Thứ hai, kế hoạch nghiên cứu dựa trên các quy trình đã được kiểm chứng, có tính lặp lại cao, được đánh giá là khả thi khi có hướng dẫn chuyên môn.

Thứ ba, qua kiểm tra đối chiếu, không ghi nhận dấu hiệu đạo văn; tỷ lệ trùng lặp nằm trong ngưỡng cho phép.

Giải nhất khoa học kỹ thuật quốc gia bị "tố" sao chép, Bộ GDĐT vào cuộc

Thứ tư, đề tài không có tính mới tuyệt đối nhưng có tính mới tương đối, có yếu tố sáng tạo và giá trị thực tiễn, phù hợp với năng lực học sinh phổ thông. Điểm khác biệt là hướng nghiên cứu vật liệu PU composite đồng thời chống cháy, cách nhiệt và kháng vi sinh thông qua tối ưu thành phần.

Thứ năm, đề tài được đánh giá có giá trị ứng dụng cao, có thể làm nền tảng cho các nghiên cứu ứng dụng hoặc sáng chế trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.

Thông báo của Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.

Theo Bộ, đề tài sử dụng các phương pháp phổ biến, được công nhận trong lĩnh vực vật liệu polymer. Nhóm nghiên cứu chủ động thiết kế thí nghiệm, xây dựng quy trình và hệ số liệu riêng, không có cơ sở kết luận sao chép hay đạo văn.

Nội dung nghiên cứu được giới hạn hợp lý, sử dụng vật liệu và thiết bị sẵn có, với kế hoạch triển khai rõ ràng, đảm bảo tính khả thi. Các phương pháp áp dụng đều là phương pháp khoa học, tin cậy và được sử dụng rộng rãi.

Sau cuộc thi, trên một số diễn đàn xuất hiện thông tin cho rằng dự án giải nhất cuộc thi có nhiều điểm tương đồng với một công bố của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Liên quan đến vấn đề này, Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, khẳng định không liên quan đến dự án và đề nghị các cơ quan chức năng sớm xác minh, làm rõ.

Theo báo Dân trí